| |
Bir
malın kendisinin güvence olarak gösterilerek, ödünç
alınan parayla satın alınması anlamına gelen iktisadi
terim. İpotekli satış, ya da Mortgage'lı satış olarak da
adlandırılır.
Tutulu satış genellikle taşınmaz mal (çoğunlukla da
yapı) satınalımlarında kullanılır. Bu gibi satışlarda,
parasal kurumlar ödünç verdikleri tutar (kredi) geri
ödenene dek, taşınmaz mala el koyabilme yetkisini
ellerinde tutarlar. Bu tutu, parasal kurumların ödünç
verdikleri para için bir güvence niteliğindedir. Bu
yöntem, özel ya da tüzel kişilerin, bir taşınmaz malın
ederi kadar paraları başlangıçta olmasa da, malı alıp,
genellikle 15-30 yıllık süre içerisinde parça parça
ödemelerini ve sonunda da tümüyle sahip olmalarını
sağlar. Ödeme tamamlandığında, tutu durumu ortadan
kalkar.
Ödünç verilen tutar, ödünç isteyenin geri ödeme
kapasitesine (genellikle aylık gelirinden giderleri
çıkarıldıktan sonra hesaplanır) ve satın alınmak istenen
taşınmaz malın "Hemen Paraya Çevrilebilir Değeri"ne (HPÇD)
bağlıdır. HPÇD genellikle malın değerinin %75'i ile
%90'ı arasında olur ve borcun ödenememesi durumunda
malın parasal kurumca hemen satılabileceği tutara denk
gelir. Tutu yöntemiyle alınan mallar, borcun ödenememesi
durumunda, parasal kurumca, genellikle ederinin biraz
altında beklemeden satılırlar.
Tutu yöntemiyle ödünç alınan tutarın geri ödenmesinde,
genellikle o ülkedeki vergi yasalarına ve ödünç alanın
alabileceği rizikolara bağlı olarak değişik parasal
yapılar kullanılır. Örneğin borç faizlerinin vergiden
düşülebildigi ülkelerde, geri ödemelerin sanki hepsi
faiz ödemesiymiş gibi yapılandırılır. Ya da, ödünç
alınan tutarın değişik oranlardaki bölümü (ödünç alanın
riziko seçimine göre) borsa fonlarına yatırılarak
ödemeler oradan gelen gelirle yapılır.
Birçok ülkede, özellikle de gelişmiş ekonomilerde, ev,
işyeri satınalımlarının tutu yöntemiyle yapılması çok
olağandır.
Mortgage nedir?
Mortgage'ın yararları
Mortgage'ın genel kuralları
Mortgage'ın püf noktaları
Sözleşmede neler olacak?
Mortgage nasıl işleyecek? |
|
